Szablon Cynefin Framework

O szablonie Cynefin Framework

Złożone problemy sprawiają, że nawet najbardziej doświadczeni decydenci nie wiedzą, od czego zacząć ani jakie pytania zadać. Cynefin Framework, opracowany przez Dave'a Snowdena w IBM w 1999 roku, może pomóc Ci odnaleźć się w tych problemach i znaleźć odpowiednie rozwiązanie.  Menedżerowie i kierownictwo w wielu branżach wykorzystują Cynefin Framework do opracowywania skutecznych strategii. Możesz zastosować ten Szablon podejmowania decyzji do wszystkich rodzajów wyzwań, zwłaszcza nieoczekiwanych, które wymagają szybkiej reakcji.

Czym jest Cynefin Framework?

Cynefin Framework pozwala przeanalizować sytuację i zrozumieć, jaka odpowiedź będzie w niej właściwa. Określa pięć domen — Obvious, Complicated, Complex, Chaotic oraz Disorder. 

• Domena Obvious obejmuje sytuacje, które już znasz i dla których masz sprawdzone praktyki. 

• Domena Complicated dotyczy sytuacji, w których nie wiesz, co się dzieje, ale posiadasz umiejętności potrzebne do przeanalizowania sytuacji i ustalenia, co należy zrobić. 

• Domena Complex zawiera elementy nowatorskie, które mogą być nieznane na początku. Do zrozumienia problemu konieczne jest badanie poprzez zadawanie pytań i eksperymentowanie. Rozwiązanie powstaje w wyniku iteracji.

• W Chaotic sytuacjach otoczenie jest niestabilne i musisz działać szybko. 

• Domena Disorder opisuje każdą sytuację, w której nie możesz określić charakteru otoczenia. Framework zapewnia model zachowania lidera dla każdej domeny. 

Jak jest zbudowany framework Cynefin?

W frameworku Cynefin wyróżnia się pięć domen: Oczywiste, Skomplikowane, Złożone, Chaotyczne i Nieporządek. Problemy w domenie Oczywistej są dobrze zrozumiane, a ich rozwiązania oczywiste — można je rozwiązać, stosując dobrze znane, ewentualnie sformalizowane procedury. 

W przypadku problemów Skomplikowanych zwykle masz pojęcie, jakie pytania trzeba zadać. Aby rozwiązać tego typu problemy, możesz wykorzystać wiedzę ekspercką i zdecydować, co zrobić dalej. 

W przypadku problemów Złożonych wiele jest nieznanych — nie jesteś nawet pewien, jakie pytania zadać. Aby je rozwiązać, trzeba eksperymentować, analizować wyniki i zdobywać dodatkową wiedzę. 

W przypadku problemów Chaotycznych priorytetem jest natychmiastowe ich opanowanie, a następnie znalezienie długoterminowego rozwiązania. 

Nieporządek odnosi się do przestrzeni pośrodku frameworku. Jeśli nie wiesz, gdzie się znajdujesz w frameworku, jesteś w stanie Nieporządku, a twoim priorytetem jest przejście do jednej z pozostałych domen.  

Kiedy warto użyć Cynefin Framework?

Cynefin Framework to potężny, elastyczny model zachowań. Możesz użyć szablonu, gdy musisz zaklasyfikować problem lub decyzję i ustalić właściwą reakcję. Wiele organizacji wykorzystuje framework do wspierania rozwoju produktu, planów marketingowych i strategii organizacyjnej.

Framework jest również przydatny w reagowaniu na kryzys lub inne nieprzewidziane zdarzenie. Użyj szablonu, aby przeszkolić nowych członków zespołu, jak reagować w takiej sytuacji, lub przećwiczyć scenariusze najgorszego przypadku.

Jakie są korzyści z używania Cynefin Framework?

Oto kilka powodów, dla których Cynefin Framework jest tak popularny i w jaki sposób może Ci pomóc.

• Model Cynefin to doskonałe narzędzie szkoleniowe dla praktycznie wszystkich branż. Świetnie nadaje się do rozwijania umiejętności krytycznego myślenia u przyszłych liderów albo do doskonalenia sposobu myślenia obecnych liderów. Praca z modelem prowadzi do kształcenia liderów, którzy czują się pewnie wobec spodziewanych i nieoczekiwanych wyzwań.

• Model Cynefin pomaga liderom myśleć poza utartymi schematami, dzięki czemu unikają nastawienia „jedno rozwiązanie dla wszystkich problemów”. Odświeża myślenie i sprawia, że podejścia pozostają elastyczne.

• Model Cynefin to idealny sposób, by ukierunkować grupę na właściwe nastawienie. Może służyć jako punkt wyjścia w szerszych projektach, umożliwiając szybkie i uporządkowane działanie.

• Model można użyć, by wprowadzić porządek po niespodziewanym zwrocie wydarzeń. Proste przejście przez kolejne kroki to dobry sposób na uspokojenie sytuacji, która inaczej mogłaby przerodzić się w panikę. 

• Ogólna komunikacja między liderami a pracownikami poprawia się dzięki właściwemu zrozumieniu danej sytuacji. To samo dotyczy sytuacji, gdy zespół razem przechodzi przez framework Cynefin, szukając najlepszego podejścia do projektu grupowego.

• Metoda uwzględnia przeszłe zachowania lidera i pracowników oraz historię organizacji w radzeniu sobie z wyzwaniami. Dzięki temu sprawdzone rozwiązania z przeszłości są przedstawiane, analizowane i wykorzystywane jako punkt odniesienia w nowych okolicznościach.

• Framework jest łatwo adaptowalny i można go modyfikować w miarę ewolucji wyzwania. Modyfikacja podejścia jest tak prosta, jak na bieżąco korygowanie odpowiednich czynników.

Jak korzystać z szablonu frameworku Cynefin

Szablon Cynefin Framework w Miro jest podzielony na cztery sekcje odpowiadające poszczególnym domenom. Pola tekstowe można przypisać do Complex, Complicated, Chaotic i Obvious. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, początkową sekcją jest Disorder. Można podjąć kroki, aby przenieść się z Disorder do innej, bardziej określonej sekcji.

Pierwszym krokiem jest ustalenie, w której domenie znajduje się bieżące wyzwanie. Na przykład może to być wyzwanie Obvious, co oznacza, że rozwiązanie jest dobrze znane i łatwe do zastosowania. W takim przypadku zapisz wyzwanie na cyfrowej karteczce i dodaj je do kwadrantu Obvious. Możesz dodać dodatkowe informacje, na przykład wcześniej stosowane rozwiązania.

Problem może natomiast należeć do kategorii Complicated, co oznacza, że jest to wyzwanie z nierozwiązanymi pytaniami. W sekcji Complicated tego szablonu możesz zastosować niezbędną wiedzę ekspercką, aby określić właściwy plan działania. 

Po dostarczeniu lub pozyskaniu dodatkowych informacji wyzwanie z kategorii Complicated może stać się bardziej przystępne, dzięki czemu można wypracować rozwiązanie.

Jeśli wyzwanie należy do kategorii Complex, konieczne są eksperymenty, analiza i ewaluacja. Na podstawie tej dogłębnej analizy celem jest przeniesienie problemu do domeny Complicated. To utoruje drogę do odpowiedniego rozwiązania.

Jeśli problem mieści się w kwadrancie Chaotic, początkowym zadaniem jest opanowanie sytuacji. Priorytetem jest szybkie działanie w celu ograniczenia problemu oraz znalezienie szybkiego, 'wystarczająco dobrego' rozwiązania.

Zastosowanie Cynefin Framework

Świat w ciągu ostatnich kilku lat stanął przed wieloma niespodziewanymi wyzwaniami i zmianami. Liderzy biznesu musieli działać szybko i podejmować decyzje nie tylko w sytuacjach awaryjnych, ale także w następstwie bezprecedensowych wydarzeń. To doskonały przykład sytuacji, w których liderzy mogą skorzystać z Cynefin Framework.

Stosowanie Cynefin Framework przy podejmowaniu decyzji w sytuacji awaryjnej pomaga zrozumieć sytuację i wyznaczyć drogę naprzód. Gdy pojawia się kryzys, zazwyczaj trafia on do sekcji Chaotic, i stosowany jest schemat Działaj - Odczytaj - Reaguj. Nie ma związku między przyczyną a skutkiem, dlatego głównym celem jest przywrócenie porządku i stabilności.

Kiedy nadeszła pandemia, firmy musiały działać szybko. Decyzje takie jak zamknięcie placówek czy przejście do pracy zdalnej zapadały niemal natychmiast, aby zapewnić najpilniejszą rzecz — dystans społeczny.

Gdy te środki zostały wprowadzone, pojawiła się potrzeba, aby zrozumieć sytuację. W niektórych przypadkach oznaczało to ponowne otwarcie kluczowych obszarów działalności, gdzie pracownicy mogli założyć środki ochrony osobistej (PPE) lub pracować bez kontaktu z innymi. W warunkach pracy zdalnej oznaczało to zapewnienie wszystkim pracownikom dostępu do połączenia internetowego, niezbędnego oprogramowania do wykonywania pracy oraz innych potrzebnych narzędzi. 

W niektórych przypadkach potrzebni byli eksperci, aby zrozumieć problemy operacyjne i skupić się na znalezieniu oraz opracowaniu rozwiązań. To spełniało kryteria odpowiedzi, ponieważ sformułowano i wdrożono adekwatną odpowiedź na bieżące problemy. 

Najczęściej zadawane pytania o Cynefin Framework

Dlaczego potrzebujesz frameworku do podejmowania decyzji?

Ramy decyzyjne, takie jak Cynefin Framework, to doskonały punkt wyjścia do stawienia czoła każdemu wyzwaniu. Niezależnie od tego, czy wyzwanie wydaje się znajome, zupełnie obce, czy nawet stanowi nagły przypadek, ramy decyzyjne szybko pomagają uporządkować sprawę i nadać jej większą przejrzystość. Na pierwszy rzut oka wyzwanie może wyglądać na proste i wydawać się, że można zastosować standardowe podejście. Jednak bliższe przyjrzenie się może ujawnić, że nie wszystko jest takie, jak się wydaje, i że możesz potrzebować dodatkowych informacji. Obvious, Complicated czy inne — stosowanie Cynefin Framework pomaga uporządkować podejście i uczynić je bardziej przemyślanym.